الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما)

الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما)

ارزیابی ترجمه انصاریان و آیتی از تصویرسازی گناه در صحیفه سجادیه از منظر استعاره‌های مفهومی

نوع المستند : مقاله پژوهشی

المؤلفون
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مترجمی زبان عربی، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه سمنان،
2 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه سمنان
3 دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه سمنان
10.22034/lits.2026.533098.1130
المستخلص
استعاره مفهومی رویکردی نوظهور در پژوهش‌های زبان شناسی شناختی می‌باشد که منجر به ساختار بخشی و مفهوم‌سازی مفاهیم انتزاعی موجود در ذهن بشر می‌شود. این مفهوم‌سازی از طریق مجموعه انطباق‌های موجود میان دو حوزه مفهومی صورت می‌گیرد. این پژوهش با هدف بررسی استعاره‌های مفهومی در حوزه «گناه» در صحیفه سجادیه، و همچنینی بررسی عملکرد مترجمان انصاریان و آیتی در نحوه بازتاب آن، برآن‌است تا با تکیه بر اصول این رویکرد، که از سوی لیکاف و جانسون مطرح شده است، به نحوة تصویرسازی این مفهوم و رابطه آن با حوزه‌های مبدأ مطرح شده برای آن بپردازد؛ لذا با روش تحلیلی-توصیفی استعاره‌های مفهومی یافت شده در حوزه مفهوم«گناه» را در صحیفه سجادیه، مورد بررسی قرارداده است. از این رو در آغاز نمونه‌های یافت شده را بر اساس حوزه‌های مبدأ ونام نگاشت‌های مرتبط با آن تفکیک کرده، سپس به بررسی چگونگی عینیت‌بخشی این مفهوم و برگردان آن از سوی مترجمان پرداخته است. نتایج این بحث و بررسی حاکی از آن است که مفهوم «گناه» از طریق نام نگاشت‌هایی چون گناه بار است، گناه آتش است، گناه بیماری است، گناه انسان است و گناه حجم است، تصویرسازی شده است. رابطه‌ای که میان حوزه‌های مبدأ و این مفهوم انتزاعی برقرار است، بدین صورت است که اصل بهره برداری و برجسته‌سازی در استعاره‌های مفهومی، منجر شده جنبه‌ها و پیامدهای منفی هر دو حوزه برای انسان نمود بیشتری پیدا کند. مترجمان نیز در انتقال عبارات مدنظر گاهاً به زبان مبدأ وفادار بوده وگاهی نیز به زبان مقصد، با این وجود میزان موفقیت مترجمان را می‌توان یکسان دانست.
الكلمات الرئيسية
الموضوعات الرئيسية