الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما)

الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما)

بررسی تطبیقی مؤلفه‌های اگزیستانسیالیسم در رمان «ذائقة الموت» ایمن العتوم و «لطفا پدرم باش» منصور یوسف‌زاده شوشتری (با تکیه بر نظریة روان‌ درمان‌گری اروین یالوم)

نوع المستند : مقاله پژوهشی

المؤلفون
1 دانشیار گروه آموزش زبان و ادبیات عرب
2 استادیار گروه آموزشی زبان عربی دانشگاه فرهنگیان
10.22034/lits.2025.516124.1117
المستخلص
اگزیستانسیالیسم با تأکید بر اصالت وجود به یکی از مکاتب فلسفی غرب در قرن بیستم بدل گشت، و این ناشی از علم‌گرایی و عقل‌گرایی و احساس پوچی بعد از آشفتگی‌های جنگ جهانی دوّم بود. رابطه‌ی تنگاتنگ فلسفه با روان‌شناسی باعث شد تا روان‌شناسان و روان‌پزشکان برای درمان دلواپسی‌های فلسفه اگزیستانسیالیسم راه‌حل‌هایی ارائه نمایند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها نظریه روان‌درمان‌گری اروین یالوم است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی به دنبال بررسی تطبیقی نگرانی‌های چهارگانه فلسفه اگزیستاسیالیسم یعنی مرگ و زندگی، آزادی انتخاب، تنهایی و پوچی در دو رمان ذائقة الموت ایمن العتوم و لطفا پدرم باش منصور یوسف‌زاده شوشتری است. مؤلفان جستار حاضر کوشیده‌اند مؤلفه‌های چهارگانه فوق را در شخصیت‌های اصلی این دو داستان بر اساس نظریه اروین یالوم مورد کنکاش قرار دهند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد چهار نگزانی مورد اشاره به وفور در دیالوگ‌های شخصیت‌های اصلی این دو داستان به چشم می‌خورد، و هر دو داستان‌نویس سیر حوادث را به گونه‌ای پیش برده‌اند که تفکّر و سرنوشت شخصیت‌های اصلی داستان بر اساس نظریه اروین یالوم رقم خورده است.
الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية


فارسی
اصحابی، سیده اکرم، (1401هـ. ش)، «افکار اگزیستانسیالیستی ژان پل سارتر با تأکید بر کتاب نقد خرد دیالکتیکی»، دو فصلنامه پژوهش‌های ما بعد الطبیعی، شماره 5، صص 243 ـ 267.
امن‌خانی، عیسی، (1392 هـ .ش)، اگزیستانسیالیسم و ادبیات معاصر ایران، تهران: علمی.
امیری، مهسا؛ امیر عباس علیزمانی، (1397 هـ ش)، «بررسی تنهایی اگزیستانسیال در دنیای مدرن و روش‌های مواجهه با آن با تکیه بر اراز اوین یالوم»، مجله غرب‌شناسی بنیادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره اول، صص 1 ـ 23.
بلاکهام، هرولدجان، (1389 هـ ش)، شش متفکر اگزیستانسیالیست، ترجمة محسن حکیمی، چ 7، تهران: مرکز.
پامر، دونالد، (1392 هـ ش)، نگاهی به فلسفه (سبک کردن بار سنگین فلسفه)، ترجمة عباس مخبر، چ4، تهران: مرکز.
جمال‌پور، بهرام، (1371 هـ ش)، انسان و هستی، تهران: نشر هما.
حیاتی، مهوش؛ بلاوی، رسول (1400)، «واکاوی مضامین اجتماعی در شعر ایمن العتوم مطالعه موردی دیوان نبوءات الجائعین»، مجله التنظیرات والنقد في الأدب العربي، شماره 3، صص 57-76.
عزیزی، میلاد؛ امیر عباس علی زمانی، (1394 هـ ش)، «بررسی دیدگاه اروین یالوم درباره ارتباط دغدغه‌های وجودی مرگ‌اندیشی و معنای زندگی»، دوفصلنامه پژوهش‌های هستی شناختی، شماره 8، صص 19 ـ 37.
ملکیان، مصطفی، (1373 هـ ش)، تاریخ فلسفه غرب، قم: انتشارات حوزه و دانشگاه.
یالوم، آروین، (1390 هـ ش)، روان‌درمانی اگزیستانسیال، ترجمة سپیده حبیب، تهران: نی.
ـــــــــــ . (1391 هـ ش) مامان و معنای زندگی (داستان‌های روان درمانی)، ترجمة سپیده حبیب. چ13، تهران: قطره.
ــــــــــ . (1393 هـ ش) خیره به خورشید (غلبه بر هراس مرگ)، ترجمة مهدی غبرایی، چ5، تهران: نیکو.
یوسف‌زاده شوشتری، منصور، (1401 هـ ش) لطفاً پدرم باش، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ زندگی، چاپ اوّل.
_______ (1394 هـ ش) مخلوقات فانی، ترجمۀ محمدرضا فیاضی بردبار و زهرا حسینیان، چاپ اوّل، تهران: انتشارات ترانه.
عربی
إسماعیل، عزّالدین، (1981)، المکان في القصّة الجزائرية، ط1، الجزائر: دار قباء.
الأسمری، علی قاسم، (2005)، دراسات في شعر العتوم، ط1، الأردن: منشورات الأردن.
التمیمي، سعيد، (2021)، دراسات في الشعر الأردني، ط1، الأردن: دار عمار.
العتوم، أیمن، (2013م)، ذائقه الموت، ط 2، الأردن: المؤسسه العربیّه للدراسات والنشر.