الدراسات الأدبیة

الدراسات الأدبیة

فضایل اخلاقی در دیوان احمد شوقی و پروین اعتصامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 طالب مرحلة الدکتوراه في اللغة العربیة وآدابها، جامعة شيراز، إيران
2 أستاذ في قسم اللغة العربيّة وآدابها،جامعة شيراز، إيران
چکیده
ارزش های اخلاقي مورد توجه بسياري از دانشمندان و ادیبان معاصر قرار گرفته است، در این میان شاعران عربی و فارسی به این مضامین توجه ویژه ای دارند. احمد شوقی امیر الشعراي عرب و پروین اعتصامی از شاعران بلند آوازه ایرانی، اشعار خود را در خدمت نشر اخلاق درجامعه در آورده اند. این مقاله درباره ي اشعار اخلاقی دو شاعر است، و فضیلت هاي اخلاقی مورد نظر دو شاعر را بررسی مي كند و پس از شرح ابیات به تطبیق آنها بر پایه ی مكتب آمریكایی می پردازد و ویژگی های درونی متن و زیبایی آن و تشابهات فكری و مفهومی دو شاعر را مورد توجه قرار می دهد. این پژوهش بعد از تطبیق فضیلت هاي اخلاقی در ديوان دو شاعر به این نتیجه رسیده است كه شوقی و پروین مضامین اخلاقی را در لابه لای قصائد و اشعار خود، به خوبی به خواننده رسانده اند. آن دو، به گونه های مستقیم و غیر مستقیم مردم را به سوی فضیلت ها فرا خوانده اند و از شیوه های بلاغی برای زیبا سازی شعر خود و تاثیر بر خوانندگان بهره برده اند. شایان ذکر است که بیشتر مضامین اخلاقی پروین در خلال داستان هایش نمایان می شود و شاعر در یک یا دو بیت به آن اشاره می کند ولی در مورد احمد شوقی، خواننده پس از خواندن داستان به شکل کامل از مجموع داستان به این مضامین پی می برد. آموزه های اسلامی بر اشعار شوقی تاثیر زیادی گذاشته است. دو شاعر از پاداش فضيلت هاي اخلاقي در دنيا و آخرت و از تاثیر آن بر زندگی انسان سخن می گویند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


-القرآن الكريم.
-الأبياري، إبراهيم، (1415ه)، الموسوعة الشعريّة الأعمال الكاملة لأميرالشعراء أحمد شوقي، الطبعة الأولى، بيروت: دار الكتب العربي.
-اعتصامي، پروين، (1385ه.ش)، ديوان پروين اعتصامى، چ: چهارم، تهران: انتشارات نهال نويدان.
-حنطور، أحمد محمد علي، (1429ه)، في الأدب المقارن نحو تأصيل المدرسة العربية في المقارنة، الطبعة الأولى، القاهرة: مكتبة الآداب.
-شوقي، أحمد، (1999م)، الشوقيات (ديوان أمير الشعراء أحمد شوقي)، حقّقه وقدّم له عمر فاروق الطباع، د.ط، بيروت: دار الأرقم أبي أرقم.
  -__، __ (1999م)، الشوقيات، د.ط، بيروت: دار الكتاب العربي.
-غنيمي، هلال (1962م)، الأدب المقارن، الطبعة الخامسة، بيروت: دار العودة.
-الفاخوري، حنّا (1385ه.ش)، تاريخ الأدب العربي، چ: چهارم، تهران: توس.
-مبارك، زكي، (2009م)، أحمد شوقي، د.ط، القاهرة: الهيئة المصرية العامة.
-مير انصاري، علي، (1376ه.ش)، مشاهير ادب ايران، چ:اول، تهران: سازمان اسناد ملي ايران.
  -ميرقادري، سيد فضل الله وحسين كياني، (1390ه.ش)، «المدرسة الألمانية والأدب المقارن»، مجلة جمعية العلمية الإيرانية للغة العربية وآدابها، السنة:7، العدد18، صص 1  -21.
-نظري منظم، هادي وريحانه منصوري، (1389ه.ش)، «الأدب المقارن مدارسه ومناهج البحث فيه»، التراث الأدبي، السنة الثانية، العدد الثامن، صص 125- 141.
-الهاشمي، أحمد (1386ه)، جواهر البلاغة في المعاني والبيان والبديع، الطبعة الرابعة، طهران:پيام.