1
دانشيار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبيّات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ايران.
2
دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبيّات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ايران.
المستخلص
واژهها و عبارتها در هر جامعه، مطابق با فرهنگ آن جامعه به کار میروند؛ درحالی که ممکن است این واژهها با فرهنگ جامعۀ دیگر سازگار و مناسب نباشند. امروزه با گسترش ارتباطات، بیشاز پیش، شاهد تغیرات فرهنگی و اجتماعی در میان جوامع هستیم. این تغییرات توسط رسانهها، شبکههای اجتماعی و همچنین نوشتههای داستانی و ... اعمال میشوند؛ بنابراین مترجمان به عنوان پیشگامان این عرصه، نقش مهم و اساسی را در تقابلهای فرهنگی و اجتماعی دارند؛ ازاین رو انتظار میرود مترجمان از تأثیرپذیری جامعه خود در برابر بار منفی برخی از واژهها و عبارتها جلوگیری کنند و عبارتهایی را که با فرهنگ جامعۀ خود سازگار نیستند، تصحیح نمایند. در برخی از عبارتهای رمان «سواقی القلوب» واژههایی وجود دارند که در جامعه ما، تابو محسوب میشوند و مترجم باید مناسبترین راه را برای کاهش بار منفی این عبارتها به کارگیرد. حسن تعبیر راهکاری مناسب، برای ترجمه این نوع عبارتها بهشمار میرود. در این پژوهش به بررسی میزان کاربرد حسن تعبیر در ترجمه رمان «سواقی القلوب» پرداختهایم و در صورت رعایت نشدن آن، ترجمۀ مناسب را ارائه دادهایم تا در ترجمۀ عبارتهای مشابه از این روشها استفاده شود.
راهبی، سیّده مرضیّه راهبی و فاطمه رافت و ملک نساء مبرهن یکتایی (1384). اخلاق جنسی در اسلام و غرب، دوّمین کنگره سراسری خانواده و مشکلات جنسی. تهران.
الزرکشی، بدرالدّین. (1988م.). البرهان فی علوم القرآن. ط بیروت: دارالمیل.
زرکوب، منصوره و عاطفه صدیقی (1392). «تعدیل و تغییر در ترجمه، چالشها و راهکارها با تکیه بر ترجمۀ کتاب التّرجمة و أدواتها». پژوهشهای ترجمه در زبان و ادبیّات عربی. سال سوم شماره هشتم.
شریفی، شهلا و فهیمه دارچینیان (1388). «بررسی نمود زبانی تابو در ترجمه به فارسی و پیامدهای آن». مجلۀ تخصصی زبانشناسی و گویشهای خراسان. شماره یکم.
صفوی، کوروش. (1373). «از زبان شناسی به ادبیّات». تهران: چشمه.
عرب یوسفآبادی، عبدالباسط و فرشته افضلی (1397). «بررسی سازوکارهای حسن تعبیر در ترجمۀ تابوهای رمان الهوی». پژوهشهای ترجمه در زبان و ادبیّات عرب. سال هشتم شماره نوزدهم.
عرعار، سامیة و إکرام هاشمی (2016م). «إضطرابات اللغة و التواصل». مجلة العلوم الإنسانیّة و الإجتماعیّة. الجزائر. شماره بیست و چهارم.
کجهجی، إنعام (2005م). «سواقی القلوب». لبنان. بیروت. المؤسسة العربیّة للدراسات و النشر.
مطهری، مرتضی (1388). «اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب». تهران: صدرا.
موسوی، سجاد و ابراهیم بدخشان (1395). «بررسی حسن تعبیر در زبان فارسی». نشریّۀ پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی. سال ششم شماره دوازدهم.
نوروزی، علی و حمید عباسزاده (1389). «حسن تعبیر در زبان و ادبیات عربی شیوهها و انگیزهها». مجلۀ زبان و ادبیّات عربی. شماره سوّم.
نیومارک، پیتر. (1382). «دورۀ آموزش فنون ترجمه». ترجمۀ منصور فهیم و سعید سبزیان. تهران: رهنما.
Allan, K. & k. Burridge (1991). Euphemism and Dysphemism: Language Used as Shield and Weapon. New York: Oxford University Press .
Crespo Fernández, E. (2005), "Euphemistic Strategies in Politeness and Face Concerns". Pragmalingüística 13: 77-86.
Inkelas, S. (2006)."Reduplication", in Keith Brown (ed. in chief), Encyclopedia of Languages and Linguistics. 2nd ed., Vol. 10. Oxford: Elsevier, Pp 417-419.
Rawson, H. (1981). A Dictionary of Euphemisms and Other Doubletalk. New York: Crown Publishers, Inc.
Redfern, W.D. (1994), "Euphemism". In: The Encyclopedia of Language and Linguistics. Oxford .Volume 3, S. 1180-1181.
Warren, B. (1992), "What Euphemisms Tell Us about the Interpretation of Words". StudiaLinguistica, 46(2), 128-172.