1
ماجسترة في الأدب المقارن بجامعة رازي، کرمانشاه، إیران
2
أستاذ في اللغة العربیة وآدابها، جامعة رازي، کرمانشاه، إیران
3
أستاذ مشارك في اللغة الفارسیة وآدابها، جامعة رازي، کرمانشاه، إیران
المستخلص
یکی از شخصیّتهای برجستۀ تاریخ اسلام که همواره مورد ستایش شاعران عربی و فارسی قرار گرفته است، حضرت زینب کبری (س) بزرگ بانوی اسلام، ملقّب به عقیلۀ بنیهاشم و پرچمدار ابلاغ پیام نهضتِ عاشورا میباشد. برجسته ترین مضمونی که در شعر معاصر عربی و فارسی در باب این شخصیّت بزرگ مطرح است، تأکید شاعران بر پایداری و میراثداری قیام کربلا از سوی ایشان بوده است. البتّه، پیوند این شخصیّت با جریان مقاومت کنونی جهان عرب و مسألۀ دفاع مقدّس در ایران از جنبههای برجسته و مشترکشعر معاصر عربی و فارسی است. افزون براین، تصویرگرایی رخداد عاشورا با محوریّت زینب (س) از جنبههای مشترک شعر معاصر عربی و فارسی است. پژوهش توصیفی- تحلیلی حاضر، با بهرهگیری از چارچوبهای نظریّۀ ادبیّات تطبیقی اسلامی به تحلیل محتوایی سیمای فردی و اجتماعی حضرت زینب (س)، در شعر شاعران برجستۀ معاصر عربی و فارسی پرداخته و به دنبال پاسخ به این پرسش است که وجوه تمایز و تشابه دیدگاه شاعران حاضر در ترسیم سیمای حضرت زینب (س) در چه زمینههایی است؟ با بررسی کمالات و ویژگیهای حضرت زینب (س) در این آثار، این نکته حاصل گردید که تمام ویژگیهای یک انسان کامل، در شخصیّت آن بانوی گرامی در حدّ و درجات عالی وجود داشته است. آنچه در زندگی حضرت زینب (س) عمومیّت ویژهای یافته، همراهی ایشان با برادر بزرگوارشان در حادثۀ عاشورا و سپس مدیریت کاروان حسینی است، نکتۀ بارز در این اشعار آن است که مضامینی چون صبر، شجاعت، اسارت و فصاحت و بلاغت ایشان از وجوه اشتراک شعر فارسی و عربی میباشد.
امینپور، قیصر. (1373). ظهر روز دهم. چاپ اوّل. تهران. سروش.
بارا، آنتوان. (1381). امام حسین در اندیشه مسیحیت. ترجمۀ فرامرز میرزایی- علی باقر طاهری نیا. دانشگاه بوعلی سینا و شوق دانش. همدان.
البحرانی، حسین سلیمان. (1426هـ). ریاض المدح و الرثاء. تحقیق حسن عبدالأمیر محمّد. طبع الاولی. بیروت. دارالحوراء.
پروینی، خلیل. (1389). «نظریۀ ادبیات تطبیقی اسلامی: گامی مهم در راستای آسیب زدایی از ادبیات تطبیقی». مجلۀ علمی پژوهشی انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی. شماره 14. صص80-55.
جعفری، محمّدتقی. (1368). تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی. ج7. بی جا: اسلامی.
سیفی، طیبه و انصاری، نرجس(1393). «السیدة زینب فی مرآة شعر عاشوراء المعاصر( دراسة المقارنة بین الأدبین الفارسی و العربی)». الجمعیة العلمیة الإیرانیة للغة العربیة و آدابها. فصیلة محکمة، العدد31، صص18-1.
شبر، جواد.(1409هـ). ادب الطف أو شعراء الحسین. ج8. و 9 و 10 چاپ اوّل. بیروت. دارالمرتضی.
حیدري,فرشته , زینيوند,تورج و مالمیر,محمد ابراهیم . (2022). بررسى تطبيقى سيمای حضرت ز ينب (س) در شعر معاصر عربی و فارسى. الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما), 52(103), 131-172.
MLA
حیدري,فرشته , , زینيوند,تورج , و مالمیر,محمد ابراهیم . "بررسى تطبيقى سيمای حضرت ز ينب (س) در شعر معاصر عربی و فارسى", الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما), 52, 103, 2022, 131-172.
HARVARD
حیدري فرشته, زینيوند تورج, مالمیر محمد ابراهیم. (2022). 'بررسى تطبيقى سيمای حضرت ز ينب (س) در شعر معاصر عربی و فارسى', الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما), 52(103), pp. 131-172.
CHICAGO
فرشته حیدري, تورج زینيوند و محمد ابراهیم مالمیر, "بررسى تطبيقى سيمای حضرت ز ينب (س) در شعر معاصر عربی و فارسى," الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما), 52 103 (2022): 131-172,
VANCOUVER
حیدري فرشته, زینيوند تورج, مالمیر محمد ابراهیم. بررسى تطبيقى سيمای حضرت ز ينب (س) در شعر معاصر عربی و فارسى. الدِّراسات الأدبیّة, 2022; 52(103): 131-172.