1
الأستاذ المشارك في القسم اللغة العربیة بکلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة رازي- کرمانشاه- إیران
2
طالب بمرحلة الماجستیر في اللغة العربیة وآدابها بکلیة الآداب والعلوم الإنسانیة، جامعة رازي- کرمانشاه- إیران
المستخلص
رمّان به عنوان یکی از انواع ادبی جديد، در اوایل قرن بیستم، به عنوان يک فنّ ادبی مستقل، جايگاه خود را در ادبيات عربی محکم کرد. اين گونهی ادبی از لحاظ توانایی در بیان مسائل مربوط به زندگی انسان معاصر که با مشکلات خاصّ دنيای خود دست و پنجه نرم میکند، در درجهی بسيار بالایی قرار دارد. اصطلاح رمان در ادبیّات بر آثار متنوّع و گوناگونی اطلاق میشود که وجه مشترک آنها منثور، داستانی و طولانی بودن است. اساسیترین عنصر منتقل کنندۀ تمّ رمان، شخصیتهای آن است؛ رمان تجلّیگر رفتار و حالات شخصيتهایی است با نام و ویژگیهای منحصر به فرد که هر یک در عالم خارج، بدیلی دارند و سرنوشت دیگر افراد جامعه را برای خواننده به تصویر میکشد. نویسنده در رمان، شخصيتها را از نمونهٔ انسان واقعی میآفريند و عکسالعمل آنها را در برابر اعمال و رفتار خودشان و ديگر شخصيتها نشان میدهد و در یک کلام نمونهای از انسان واقعی را با همهٔ خصوصیات روحی و عاطفی میآفریند؛ از این رو وی برای خلق یک اثر ارزشمند، باید مهارت کافی داشته باشد. پژوهش حاضر با روش توصيفی تحليلی کوششی است برای نشان دادن اهتمام «امیر تاج السّر» به فنّ توصیف که در رمان «العطر الفرنسي» از این فن استفاده کردهاست. برای تحقّق اين هدف، ابتدا مختصری از زندگی «امیر تاج السّر» آورده شده و پس از تعریف فنّ توصیف و برشمردن اقسام آن، به بررسی اين رمّان بر پايهی معيارهای مذکور پرداخته میشود تا مهارت «امیر تاج السّر» در فنّ توصيف در ترازوی نقد قرار گيرد.
آلوت، میریام، رمان به روایت رماننویسان، ترجمه: علی محمّد حقشناس، چاپ اوّل، نشر مرکز، تهران، 1368ش.
اخوّت، احمد، دستور زبان داستان، اصفهان، نشر فردا، چاپ اوّل، 1371ش.
بورنوف، رولان و اوئله رئال، جهان رمّان، ترجمه: نازیلا خلخالی، تهران، نشر مرکز، چاپ اوّل، 1378ش.
پشياب، لئونارد، دربارهی داستان نويسی، ترجمه محسن سليمانی، تهران، نشر زلال، 1374ش.
تودورف، تزوتان، بوطیقای ساختارگرا، ترجمة محمّد نبوی، تهران: نشر آگاه، 1379ش.
شکری زاده، سميّه، نقد و تحليل رمّانهای احمد محمود، استاد راهنما: مرتضی فلّاح، استاد مشاور: يدالله جلالی پندری، ، پایاننامه کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزد، دانشکده زبان و ادبیات، پاییز 1386ش.
ميرصادقی، جمال، عناصر داستان، تهران، انتشارات شفا، چاپ دوّم، 1367ش.
ميرصادقی، جمال و ميمنت، واژهنامه هنر داستان نويسی، تهران، کتاب مهناز، چاپ اوّل، 1377ش.
میرصادقی، جمال، عناصر داستان، چاپ چهارم، انتشارات سخن، تهران، 1380ش.
، ، ادبیات داستانی (قصّه، رمانس، داستان کوتاه، رمان)، چاپ چهارم، چاپخانه بهمن، تهران، 1382ش.
یونسی، ابراهیم، هنر داستان نويسی، تهران، انتشارات نگاه، چاپ هشتم، 1384ش.
المصادر العربیة
باختین، میخائیل، الملحمة و الرواية، معهد الإنماء العربي، بیروت، 1982م.