المستشاریة الثقافیة للجمهوریة الإسلامیة الإیرانیة فی لبنان والجامعة اللبنانیة الدِّراسات الأدبیّة (في الثقافتين العربیّة والفارسية وتفاعلهما) 2789-8121 55 110 2026 05 22 خوانش تطبیقی پیامدهای جنگ در مجموعه داستان «خبز الفداء» از سمیره عزام و «شهر جنگی» از حبیب احمدزاده خوانش تطبیقی پیامدهای جنگ در مجموعه داستان «خبز الفداء» از سمیره عزام و «شهر جنگی» از حبیب احمدزاده 244045 10.22034/lits.2026.554133.1151 AR امیر فرهنگ نیا گروه زبان و ادبیات عربی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شهید بهشتی. تهران. ایران 0000-0003-4994-7724 مهرگان بختیاری کارشناس ارشد گروه زبان و ادبیات عربی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2025 10 18 جنگ، همواره الهام بخش نویسندگان بوده است تا از دل آن، تراژدی‌های دردناکی را به تصویر بکشند. نویسندگان فلسطینی و ایرانی معاصر، سال‌هایی از زندگی خویش را زیر جوخه جنگ گذرانده‌اند و با گوشت و پوست خویش محنت و رنج آن را دیده‌اند. از جمله سمیره عزام نویسنده فلسطینی قرن بیستم و حبیب احمدزاده از نویسندگان قرن بیست و یکم ایران هستند که در داستان‌های کوتاه خویش، مصائب و رنج‌های جنگ را به تصویر کشیده‌اند. این پژوهش بر مبنای مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی و با روش توصیفی – تحلیلی در پی بررسی تطبیقی پیامد جنگ در مجموعه داستان کوتاه «خبز الفداء» از سمیره عزام و «شهر جنگی» از حبیب احمدزاده است. به این ترتیب، پس از معرفی دو مجموعه داستان کوتاه، آثار و پیامدهای جنگ در این آثار را بررسی و تطبیق می‌کند. از جمله نتایج پژوهش اینکه سمیره عزام به زندگی بینوایان و قشر ستمدیده‌ای پرداخته است که شکست در جنگ، احساساتی تلخ را در زندگی آنان برجای گذاشته است. در داستان خبزالفداء نگرش نویسنده به انسان از قبیل اعتقاد به کرامت، صفا و گوهر انسانی, رویارویی خیر و شر در متن داستان‌ها و با تأمل بر کنش شخصیت‌ها، بازتاب داده می‌شود و تمرکز نویسنده بر عواطف انسانی اعم از عشق، غربت، فراق و فقر است. در مجموعه داستان «شهر جنگی»، مخاطب با نوعی مطلق گرایی اعم از نیکی و ایثار سربازان خودی در مقابل ذلت و خودخواهی سربازان دشمن مواجه است. نویسنده این موضوع را در بسیاری از موارد در قالب دیالوگ میان شخصیت‌ها به تصویر کشیده است. از جمله شباهت‌های دو مجموعه، اینکه نویسندگان آنها سعی در مذموم انگاشتن جنگ، پیامدها و تبعات منفی آن دارند. عزت و شرافت مبارزان در پایداری بر سر آرمان‌های خود در هر دو مجموعه به وضوح مشهود است و حوادث به گونه‌ای برای خواننده ترسیم می‌شود که گویا خود را در فضای واقعی شرایط جنگ تصور می‌کند، اما در چگونگی روایت و بازتاب علل و پیامد جنگ، بنا به تفاوت در فرهنگ، نژاد و جغرافیا، تفاوت‌هایی وجود دارد. جنگ، همواره الهام بخش نویسندگان بوده است تا از دل آن، تراژدی‌های دردناکی را به تصویر بکشند. نویسندگان فلسطینی و ایرانی معاصر، سال‌هایی از زندگی خویش را زیر جوخه جنگ گذرانده‌اند و با گوشت و پوست خویش محنت و رنج آن را دیده‌اند. از جمله سمیره عزام نویسنده فلسطینی قرن بیستم و حبیب احمدزاده از نویسندگان قرن بیست و یکم ایران هستند که در داستان‌های کوتاه خویش، مصائب و رنج‌های جنگ را به تصویر کشیده‌اند. این پژوهش بر مبنای مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی و با روش توصیفی – تحلیلی در پی بررسی تطبیقی پیامد جنگ در مجموعه داستان کوتاه «خبز الفداء» از سمیره عزام و «شهر جنگی» از حبیب احمدزاده است. به این ترتیب، پس از معرفی دو مجموعه داستان کوتاه، آثار و پیامدهای جنگ در این آثار را بررسی و تطبیق می‌کند. از جمله نتایج پژوهش اینکه سمیره عزام به زندگی بینوایان و قشر ستمدیده‌ای پرداخته است که شکست در جنگ، احساساتی تلخ را در زندگی آنان برجای گذاشته است. در داستان خبزالفداء نگرش نویسنده به انسان از قبیل اعتقاد به کرامت، صفا و گوهر انسانی, رویارویی خیر و شر در متن داستان‌ها و با تأمل بر کنش شخصیت‌ها، بازتاب داده می‌شود و تمرکز نویسنده بر عواطف انسانی اعم از عشق، غربت، فراق و فقر است. در مجموعه داستان «شهر جنگی»، مخاطب با نوعی مطلق گرایی اعم از نیکی و ایثار سربازان خودی در مقابل ذلت و خودخواهی سربازان دشمن مواجه است. نویسنده این موضوع را در بسیاری از موارد در قالب دیالوگ میان شخصیت‌ها به تصویر کشیده است. از جمله شباهت‌های دو مجموعه، اینکه نویسندگان آنها سعی در مذموم انگاشتن جنگ، پیامدها و تبعات منفی آن دارند. عزت و شرافت مبارزان در پایداری بر سر آرمان‌های خود در هر دو مجموعه به وضوح مشهود است و حوادث به گونه‌ای برای خواننده ترسیم می‌شود که گویا خود را در فضای واقعی شرایط جنگ تصور می‌کند، اما در چگونگی روایت و بازتاب علل و پیامد جنگ، بنا به تفاوت در فرهنگ، نژاد و جغرافیا، تفاوت‌هایی وجود دارد.